Hoe Conversational AI Het Opzoeken van Wet- en Regelgeving Revolutionair Vereenvoudigt

Tijs Nieuwboer
February 26, 2024
10 min read

De wereld van fiscale en wettelijke regels is altijd in beweging. Als accountant, fiscalist of administrateur sta je voor de uitdaging om up-to-date te blijven met constant veranderende wet- en regelgeving. Je wilt snel en accuraat antwoord geven aan je klanten of collega’s, zonder eerst talloze bronnen uit te pluizen. Daar komt een nieuwe techniek bij kijken: RAG (Retrieval-Augmented Generation). Door deze te combineren met conversational AI (en eventueel online search), bouw je eigenlijk een “wetboek bot” – een slimme assistent die vragen beantwoordt op basis van de meest actuele en relevante bronnen.

In deze blog leer je hoe dit werkt, waarom het zo handig is voor het vakgebied én welke voordelen het biedt vergeleken met traditionele manieren van informatie opzoeken.

De Uitdaging: Altijd Up-to-Date in Een Doolhof van Regels

Elke professional in de financiële sector weet hoe complex het kan zijn om precies de juiste passages in de wet te vinden – vooral als wijzigingen elkaar in rap tempo opvolgen. Je hebt vakbladen, overheidswebsites, fiscale handboeken en interne notities. Het gevolg?

  • Versnipperde informatie: Van de Belastingdienst tot nationale (en soms internationale) wetgeving, alles staat op andere plekken.
  • Tijdrovend zoeken: Grote documenten doorworstelen of telkens zoekmachines raadplegen.
  • Risico op verouderde regels: Een Google-resultaat kan al snel achterlopen op de nieuwste wetswijziging.
  • Moeilijk te interpreteren: Juridische taal kan ingewikkeld zijn; je wilt liever een heldere samenvatting.

Hier komt Retrieval-Augmented Generation om de hoek kijken.

Wat is RAG (Retrieval-Augmented Generation)?

RAG is een AI-techniek die een combinatie maakt van twee werelden:

  1. Retrieval: Het zoeken in externe bronnen (zoals officiële wetsteksten, overheidsdatabanken of interne kennisdatabases).
  2. Augmented Generation: De AI genereert een samenvattend, tekstueel antwoord in natuurlijke taal op basis van de opgezochte informatie.

Zo ontstaat een systeem dat niet alleen put uit wat het model “geleerd” heeft, maar ook direct nieuwe en actuele data kan binnenhalen. Dit lost een belangrijk probleem op dat veel grote taalmodellen (zoals GPT-achtige systemen) kunnen hebben: ze kunnen verouderde of onvolledige informatie geven als de kennis in hun dataset niet recent is.

Conversational AI: Vraag en Antwoord in Gewone Taal

Stel je voor dat je een “wetboek bot” opent en een vraag intypt als: “Welke btw-regels gelden voor digitale diensten binnen de EU per 2025?” De bot:

  1. Begrijpt je vraag dankzij natural language processing (dus geen zoekopdrachten in stugge zoektermen).
  2. Zoekt in real-time naar relevante wetsartikelen, recente besluiten of geüpdatete handleidingen (via de retrieval-component).
  3. Geneert met generative AI een leesbaar antwoord. Geen kopie van de originele tekst, maar een samenvatting die precies ingaat op jouw vraag.
  4. Verwijst waar nodig naar de exacte wetteksten of bronnen, zodat je de details kunt checken.

Waar je vroeger een halfuur zat te grasduinen in PDF’s of misschien wel een specialist moest raadplegen, heb je nu binnen seconden een helder antwoord.

Hoe Wordt Het Een “Wetboek Bot”?
  1. Bronnen Selecteren
    Je voegt alle relevante wet- en regelgeving, jurisprudentie en beleidsbesluiten (liefst in digitale vorm) toe aan een doorzoekbare database of knowledge base. Dat kan een interne archiefserver, een cloudopslag of een externe API-bron zijn (zoals data.overheid.nl, belastingdienst.nl, etc.).
  2. Indexeren en Updaten:
    Met speciale zoeksoftware of plugins (bijvoorbeeld op basis van vector search) worden de documenten geanalyseerd en geordend. Nieuwe wetswijzigingen? Die voeg je periodiek (of zelfs realtime) toe, zodat de database altijd actueel is.
  3. AI-LayerDoor een generatief AI-model (zoals GPT-achtige modellen) te combineren met retrieval, ontstaat een systeem dat tekstuele vragen kan beantwoorden op basis van de up-to-date brondata. Dit is RAG in actie.
  4. Conversational Interface
    Een chatinterface of voice-assistent maakt het af. De gebruiker stelt een vraag in natuurlijke taal, de AI verwerkt het en spuwt binnen luttele seconden een bruikbaar antwoord uit – inclusief bronverwijzingen.
Echte Meerwaarde voor Accountants en Fiscale Professionals
  • Snel Antwoord, Minder Frustratie
    Niet langer handmatig door eindeloze handboeken bladeren. Je stelt één vraag en krijgt direct een bruikbaar antwoord, vaak met een korte samenvatting van de kernpunten uit de relevante regelgeving.
  • Actuele Informatie
    Door de verbinding met online search en periodieke updates in de bronverzameling ben je verzekerd van de meest recente stand van zaken. In het fiscale en juridische domein is dat cruciaal.
  • Verhoogde Productiviteit
    Hoeveel uur per week besteed je nu aan het opzoeken en verifiëren van regels? Met een wetboek bot breng je dat aanzienlijk terug, zodat je tijd overhoudt voor advisering, klantcontact of andere waardevolle activiteiten.
  • Eén Centrale Bron
    In plaats van “moet ik nu bij de Kamer van Koophandel kijken, of toch bij de Belastingdienst?”, heb je één loket. Handig voor zowel junior medewerkers als ervaren experts die sneller willen werken.
  • Laagdrempelig voor Klanten
    Je kunt overwegen om (een deel van) de chatbot open te stellen voor je klanten. Zo kunnen ze eenvoudige vragen zelf stellen en krijg jij alleen de complexere vraagstukken op je bord.
Praktijkvoorbeeld: Nieuwe BTW-regels

Stel, er komt een wetswijziging aan rondom btw-tarieven voor e-commerce in Europa. Normaliter zou je:

  1. De publicaties in het Staatsblad afwachten.
  2. Wellicht een memovoortgang downloaden of zoeken naar een update bij de Belastingdienst.
  3. Handmatig een nieuwsbericht of whitepaper schrijven voor je klanten.

Met de “wetboek bot” gaat het zo:

  • Je voegt de officiële bekendmaking en bijbehorende toelichtingen toe aan de bronverzameling.
  • De RAG-engine verwerkt deze informatie direct.
  • Een klant of collega vraagt: “Wat verandert er voor Nederlandse webshops die aan Belgen verkopen?”
  • De bot zoekt de relevante passages en presenteert direct een overzicht van de nieuwe tarieven, uitzonderingen en deadlines.
  • Als accountant check je de bronverwijzingen en kunt het antwoord desgewenst nog aanvullen met praktijkvoorbeelden.

Resultaat: binnen enkele minuten is iedereen op de hoogte, en je hebt een objectief, onderbouwd antwoord op basis van actuele wetsteksten.

Enkele Tips voor Succesvolle Implementatie
  1. Kies Betrouwbare Bronnen
    Garbage in, garbage out. Zorg dat je alleen erkende, officiële bronnen toevoegt, zodat je geen ruis of onjuiste info verspreidt.
  2. Houd Het Systeem Up-to-Date
    Wetgeving verandert snel. Maak dus een proces (of automatische feed) om regelmatig nieuwe of aangepaste wetten, jurisprudentie en beleidsstukken toe te voegen.
  3. Valideer de Antwoorden
    Generatieve AI kan soms overmoedig antwoorden geven. Laat een expert af en toe steekproefsgewijs checken of de bot de juiste informatie verstrekt, zeker bij cruciale vraagstukken.
  4. Integreer in Je Workflow
    Maak de drempel om de bot te gebruiken zo laag mogelijk: integreer het in je intranet, je klantportaal, of direct in je boekhoudsoftware als dat kan.
  5. Blijf Menselijk Toezicht Houden
    Het doel is niet om de accountant te vervangen, maar diens werk te verlichten. Houd er dus rekening mee dat de eindverantwoordelijkheid bij jou blijft liggen.
Conclusie: Een “Wetboek Bot” voor Altijd Actueel Fiscaal en Juridisch Inzicht

De groeiende complexiteit van wet- en regelgeving vraagt om een efficiëntere manier van informatie opzoeken. RAG (Retrieval-Augmented Generation) in combinatie met conversational AI en online search biedt precies die oplossing. Zo bouw je een “wetboek bot” die real-time al je vragen beantwoordt. Dat betekent tijdwinst, lagere foutkans en betere service aan je klanten.

In een tijd waarin de regeldruk alleen maar lijkt toe te nemen, is dit de stap voorwaarts die je niet wilt missen. Minder spitten in wetteksten, meer tijd voor advies en klantrelaties – en altijd verzekerd van de meest actuele informatie. Wel zo fijn als je elke dag beslissingen neemt die afhangen van de laatste wetgeving.

Wil je meer weten over hoe jij een wetboek bot kunt inzetten in jouw organisatie? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We laten je graag zien hoe retrieval en generative AI in de praktijk werkt – en hoe je de overstap maakt van handmatig zoeken naar razendsnel converseren met je eigen juridische of fiscale databank.

More insights and tips

Tijs Nieuwboer
7 min read